Hiren’s BootCD, hét digitale Zwitserse zakmes

Als ik een computerkast open moet trekken en componenten moet vervangen heb ik genoeg aan een aardappelschilmesje. Niet zomaar een aardappelschilmesje, maar eentje waarvan al geruime tijd geleden het puntje is afgebroken bij een eerste poging een schroefje van een harde schijf los te krijgen (iets waar mijn echtgenote destijds minder blij mee was). Het mesje is nu het ideale stuk gereedschap. Nu maakt het niet meer uit welke schroef er in de kast of bij het component zit, groot of klein, hoe vast ’ie ook zit. Het aardappelschilmesje brengt uitkomst. Was het met software ook maar zo makkelijk.  Thuis werk ik voornamelijk met Ubuntu Linux, maar met enige regelmaat krijg ik computers met Windows op mijn tafel. Die worden daar achtergelaten met de opmerking: “Ik heb begrepen dat jij verstand van computers hebt en ….”. De ene keer wordt de eigenaar lastig gevallen met enge schermen die duiden op een forse besmetting met malware, een andere keer start de computer helemaal niet meer op en staat de map ’Mijn Afbeeldingen’ vol met kostbare foto’s (uiteraard geen backup) en weer een andere keer weet de eigenaar het wachtwoord van Windows XP niet meer. “Of ik een oplossing weet…”. Nee, het aardappelschilmesje is dan niet de oplossing. In zulke gevallen komt Hiren’s BootCD goed van pas.

 Wat is Hiren’s BootCD?
Simpel gezegd is Hiren’s BootCD niet anders dan een omvangrijke verzameling gratis en open source utilities om een Windows computer te analyseren, te repareren en veilig te stellen. Het is het equivalent van de gereedschapsset met 1001 onderdelen van de lokale bouwmarkt, of een digitaal Zwitsers zakmes. De hoeveelheid programma’s op de cd is enorm, getuige de lijst die je online kunt doorlezen.

Zo vinden we meerdere programma’s om virussen en malware op te sporen en te verwijden, waaronder Avira Antivirus Personal, Spybot, Spywareblaster en ComboFix. Onder het kopje Backup Tools staan verschillende programma’s voor het maken van backups van bestanden en voor het draaien van een volledige image van partities of de schijven, inclusief tools voor het sector voor sector kopiëren van de gegevens (handig bij corrupte partities). Je kan je BIOS onder handen nemen, de bestanden op Windows- en Linux-partities uitlezen, rommel van onvolledige installaties en onvolledig verwijderde programma’s opruimen, harde schijven testen en harde schijven zo volledig wissen dat zelfs Hiren’s BootCD je niet meer kan helpen om de gegevens terug te halen.

Met de vorige zin in het achterhoofd begrijpen we snel dat je met Hiren’s BootCD niet alleen een krachtig stuk gereedschap hebt, maar ook iets in handen krijgt waarmee je heel wat schade aan kunt richten. Op de CD vinden we bijvoorbeeld ook tools voor het aanpassen van partities en het bewerken van het Master Boot Record. Even niet opletten en je kunt Windows, Linux of BSD niet eens meer opstarten. Hiren’s BootCD dan maar niet gebruiken?

Denk dan even na over de handige programmaatjes om wachtwoorden te resetten van Windows of het Outlook .pst-bestand. Of om problemen met verloren geraakte partities op te lossen. We hopen dit niet al te vaak mee te maken, maar als we er last van hebben …..

Waarom zou ik Hiren’s BootCD gebruiken…
“…want ik kan de software die ik nodig heb toch ook downloaden?”. Zoals geschreven bestaat de cd uit gratis en open source software die zonder problemen van elders binnengehaald kan worden. Maar stel je eens voor dat je thuis maar één computer hebt en dat die nu net kuren heeft. Wil je daar nieuwe software op installeren (zo dat nog mogelijk is)? En zelfs al hebben we een tweede computer met internetverbinding tot onze beschikking, weet je al op voorhand wat er met de problematische computer aan de hand is? In veel gevallen is het een kwestie van uitzoeken, proberen en kijken of we de juiste oplossing hebben gevonden. Wil je keer op keer via een zoekmachine op zoek naar het volgende programmaatje?
Hiren’s BootCD lijkt een beetje overkill gezien de hoeveelheid hulpprogramma’s die je krijgt aangeboden, maar je hebt wel alles bij de hand en kunt achter elkaar doorwerken.

Hoe werkt Hiren’s BootCD?
Dit artikel is bedoeld als eerste kennismaking met Hiren’s BootCD. Je leert hoe je ’m kunt downloaden en op een cd of usb-stick brandt. Daarna starten we de cd op en bekijken we de live Windows-omgeving waarmee de programma’s worden opgestart. In volgende artikelen staan we stil bij specifieke tools en hoe we daarmee veilig kunnen werken.

1.  Ga naar http://www.hirensbootcd.org/, klik in het menu op Download. Je komt op de downloadpagina. Scroll iets naar beneden voor de downloadlink.
2. Haal het bestand Hirens.BootCD.14.0.zip (of een recentere versie) binnen en sla deze op. Pak het zip-archief uit.
3. In de nieuwe map Hirens.BootCD.14.0 staan meerdere bestanden, waaronder de eigenlijke cd (Hiren’s.BootCD.14.0.iso) en een programma om het .iso-beeldbestand naar een cd te branden (BurnCDCC.exe).
4. Dubbelklik op BurnCDCC.exe.
5. Klik op Browse en selecteer het bestand Hiren’s.BootCD.14.0.iso. Zorg ervoor dat er een cd in de cd/dvd-drive zit en klik op Start.

Het is ook mogelijk om de inhoud van de cd op een usb-stick te installeren. Op de site staat een uitgebreide handleiding, maar ik vind het wat omslachtig. Plus, en dat is een praktische reden, een cd is in tijden van nood wat sneller te vinden dan een usb-stick. Al was het maar omdat je op de cd kunt schrijven welke software er op staat.

Hiren’s BootCD is klaar voor gebruik. Tijd voor een eerste kennismaking.

Een eerste blik op Hiren’s BootCD
Herstart de computer met de cd in de drive. Het eerste scherm komt in beeld.

Dit opstartmenu toont direct aan waarom we een aantal artikelen nodig hebben om met Hiren’s BootCD te leren werken. In het bovenste deel zien we drie opstartmogelijkheden:

1. het opstarten van een eenvoudige Windows XP-omgeving waarbinnen programma’s worden uitgevoerd;
2. het opstarten van een DOS-omgeving waar de commandline veteranen hun hart kunnen ophalen; en
3. het opstarten van een Linux-omgeving met Parted Magic en een collectie andere tools.

De meeste tools die op Hiren’s BootCD staan draaien onder Windows, kies voor nu dan ook Mini Windows Xp.

Deze omgeving zal voor veel mensen bekend voorkomen. In de taakbalk (rechtsonder) staat een snelkoppeling naar het volledige menu met de programma’s die Hiren’s BootCD beschikbaar heeft. Zoals in de afbeelding te zien is, zijn dat er best veel.
Op het bureaublad staat het pictogram HBCD Menu. Dubbelklik op het pictrogram. Dit opent de Program Launcher.

De Program Launcher stelt op het eerste gezicht weinig voor. We zien een grote knop Browse Folder, waarmee we de Verkenner wordt geopend en we handmatig door de mappen met programma’s kunnen bladeren. Klik in plaats daarvan op Programs.

De programma’s van Hiren’s BootCD zijn niet direct op te starten via Start, Programma’s en dat is even wennen. De verschillende categorieën spreken voor zichzelf. Onder Editors/ Viewers vinden we bijvoorbeeld Atlantis Word Processor (Shareware, dus beperkt in gebruik), de fotobewerker PhotoFiltre en Spread32 (een rekenbladprogramma), allen prima geschikt voor eenvoudige bewerking van bestanden.
In een volgend artikel duiken we wat dieper in specifieke programma’s. Dat gespeel gaan we natuurlijk niet doen op een computer voor dagelijks gebruik, maar op een virtuele bak die we daar specifiek voor aanmaken. Hoe je dat doet stond in dit artikel.